คำว่า "ปาล์ม” แต่ก่อนคนไทยจะไม่คุ้นเคยกับคำๆ นี้นัก เป็นภาษาต่างประเทศ เพิ่งมารู้จักและ ใช้เรียกกันไม่กี่สิบปีนี้เองตั้งแต่มีการนำเข้าต้นปาล์มสายพันธุ์ต่างประเทศเข้ามาปลูกในเมืองไทยที่รู้จักกันมากเป็นพิเศษ คือ "ปาล์มน้ำมัน” ซึ่งปัจจุบันถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญมากของเมืองไทย

ในความเป็นจริง พืชตระกูลปาล์มมีอยู่คู่กับประเทศไทยมาช้านาน จะเรียกว่าตั้งแต่โบราณกาลแต่คนไทยจะเรียกเป็นชื่อไทยๆ ตามภาษาบ้านเรา เช่น หมาก ตาล มะพร้าว เป้ง สาคู จาก ระกำ ค้อ ลาน ฯลฯ ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นพืชในตระกูลปาล์มทั้งสิ้น

แต่ก่อนคนไทยจะให้ความสำคัญกับพืชตระกูลปาล์ม ในด้านเศรษฐกิจมากกว่าใช้เป็นไม้ประดับ ผมขออนุญาตแบ่งต้นปาล์มที่มีอยู่ในเมืองไทยออกเป็นกลุ่มๆ ตามแบบฉบับของผมเอง คือ แบ่งตามความรู้สึกและการรับรู้ เป็นการมองต้นปาล์มในสายตาของคนทั่วๆ ไปที่ไม่ใช่นักพฤกษศาสตร์หรือนักวิชาการสายใดๆ ผมขอแบ่งกลุ่มดังนี้ ชื่อกลุ่มอาจฟังดูแปลกๆ นะครับ แต่จุดประสงค์คือต้องการสื่อสารให้เข้าใจ

1. "ปาล์มไทย” หมายถึงปาล์ม ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศไทยและมีที่เดียวในเมืองไทยไม่มีที่อื่นในโลกนี้ (monotypic) เท่าที่พบเช่น

เจ้าเมืองถลาง หรือ ชิงหลังขาว ( Kerriodoxa elegans) พบที่ ภูเก็ต สุราษฎร์ธานี
กะพ้อเขาจันทร์ (Licuala poonsakii) พบที่ จันทบุรี ระยอง ชลบุรี เขาใหญ่
กะพ้อสี่สิบ (Licuala distans) พบที่ ระนอง สุราษฎร์ธานี พังงา
ค้อดอย (Trachycarpus oreophilus) พบที่ ยอดเขาเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
หมากพระราหู (Maxburretia furtadoana) พบที่ เขาหินปูน สุราษฎร์ธานี
หมากตอกใบยาว (Iguanura divergens) พบที่ ป่าดิบชื้น ยะลา นราธิวาส
หมากตอกใบสั้น (Iguanura tenuis) พบที่ ป่าดิบชื้น สุราษฎร์ธานี ระนอง พังงา

2. "ปาล์มถิ่นไทย" หมายถึงปาล์มที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศไทยและก็มีกำเนิดอยู่ในประเทศอื่นๆ ด้วย โดยเฉพาะรอบๆ บ้านเรา หลายชนิดตั้งชื่อฟังดูเหมือนเป็นไม้ไทยเฉพาะ เช่น

หมากแดง พบในป่าพรุ นราธิวาส มาเลเซีย บรูไน อินโดนีเซีย
ค้อ พบที่ระดับความสูง 200 - 1000 เมตรทั่วทุกภาคของไทย จีนตอนใต้และ เอเชียอาคเนย์
เต่าร้างยักษ์ พบตามป่าดิบชื้นและป่าดิบเขา ตั้งแต่ตอนใต้ของจีนลงมาไทย มาเลเซียอินโดนีเซีย
จั๋งไทย พบในป่าดิบชื้นภาคใต้ของทย และมาเลเซีย
จาก พบตามริมทะเลน้ำกร่อยของไทย อินเดีย เอเชียอาคเนย์ จนถึงออสเตรเลีย
ช้างร้องไห้ พบในป่าดิบชื้นตั้งแต่เพชรบุรีจนถึงมาเลเซีย
เต่าร้างดอยภูคา พบที่ดอยภูคา จังหวัดน่าน แคว้นอัสสัมประเทศอินเดีย จีนตอนใต้
เจ้าเมืองตรัง พบในป่าดิบชื้นภาคใต้ของไทย และมาเลเซีย
บังสูรย์ พบใน ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย
เป้ง พบบนภูเขาภาคเหนือเรื่อยมาถึงภาคกลางฝั่งตะวันตก, มาเลเซีย,จีนตอนใต้ฟิลิปปินส์
สิบสองปันนา พบในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณในภาคเหนือของไทย แคว้นสิบสองปันนา พม่า อินเดีย
หมากนเรศวร พบในป่าทุ่งใหญ่นเรศวร พม่า อินเดีย
ศรีสยาม พบในป่าดิบชื้นภาคใต้ตั้งแต่ระนองถึงมาเลเซียและในมาเลเซีย
หวายสยาม พบในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณในภาคอีสาน กลางและใต้ อินโดจีน มาเลเซีย

3. "เข้าใจว่าเป็นปาล์มไทย" หมายถึง ปาล์มที่นำเข้ามาปลูกในประเทศไทยเป็นเวลานานมากแล้ว มีการขยายพันธุ์ปลูกต่อๆ กันมานานมากจนคนไทยส่วนมากเข้าใจว่าเป็นปาล์มของไทยเอง เช่น

หมากสง ถิ่นกำเนิด มีอยู่คู่ประเทศไทยมานานแล้ว แต่จริงๆ มีการกระจายอยู่ทั่วๆ ไปในหลายๆ ประเทศเป็นเวลานานแล้ว จนไม่สามารถบอกได้แน่ชัดว่าดั้งเดิมเป็นพืชของประเทศกันแน่น
มะพร้าว
หมากพร้าว
สาคู
สละ
ตาว, ชิด
ลานเชียงใหม่
หมากเขียว ถิ่นกำเนิด เกาะนิวกินี ตอนเหนือของออสเตรเลีย
หมากเหลือง ถิ่นกำเนิด มาดากัสการ์
ตาลโตนด ถิ่นกำเนิด อินเดีย

4. "ปาล์มต่างประเทศ" หมายถึงปาล์มที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ ซึ่งระยะเวลาที่นำเข้ามาในประเทศยังไม่ยาวนานนัก ผู้คนทั่วไปยังมีความรู้ความเข้าใจดีว่านั่นคือปาล์มต่างประเทศ แต่บางชนิดก็เริ่มเบลอๆ สำหรับคนที่ไม่ได้คลุกคลีโดยตรงก็อาจมีความเข้าใจว่าเป็นปาล์มของไทย เช่น

หมากเยอรมัน,หมากนวล (Veitchia merrillii) ถิ่นกำเนิด ฟิลิปปินส์
จังญี่ปุ่น(Rhapis excelsa) ถิ่นกำเนิด จีน
อินทผลัมใบเงิน, โคราช (Phoenix sylvestris) ถิ่นกำเนิด อินเดีย
ปาล์มจีน (Livistona chinesis) ถิ่นกำเนิด หมู่เกาะริวกิว ญี่ปุ่น
ฟอกซ์เทล, หางหมาจิ้งจอก (Wodyetia bifurcata) ถิ่นกำเนิด ออสเตรเรีย
ยะวา (Livistona rotundifolia) ถิ่นกำเนิด อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์
แชมเปญ (Hyophorbe lagenicaulis) ถิ่นกำเนิด หมู่เกาะมัสคารีน
หงส์เหิร (Copernicia baileyana) ถิ่นกำเนิด คิวบา
แวกซ์อ้วน, หมีขาว (Copernicia alba) ถิ่นกำเนิด บราซิล
แวกซ์ผอม Copernicia prunifera ถิ่นกำเนิด บราซิล
ตาลฟ้า (Bismarckia nobilis) ถิ่นกำเนิด มาดากัสการ์
เปปติโคต (Washingtonia filifera) ถิ่นกำเนิด ตอนใต้ของทวีปอเมริกาเหนือ
นันนอร์รอฟส์ (Nannorrhops ritchiana) ถิ่นกำเนิด ตะวันออกกลาง ปากีสถาน
ปาล์มเฮนรี่ (Pelagodoxa henryana) ถิ่นกำเนิด หมู่เกาะมาเควส ประเทศวานูอาตู
ปาล์มพัด (Pritchardia pacifica) ถิ่นกำเนิด ฟิจิ
ขุนหมากรุก (Pseudophoenix vinifera) ถิ่นกำเนิด เกาะฮิสแปนิโอลา
เคราฤษี (Coccothrinax crinata) ถิ่นกำเนิด คิวบา
คิงส์ปาล์ม (Archontophoenix alexxandrae) ถิ่นกำเนิด ออสเตรเีลีย
บราเฮีย (Brahea armata) ถิ่นกำเนิด เมกซิโก
ซาบาล, ปาล์มเมตโต (Sabal Palmetto) ถิ่นกำเนิด คิวบา บาฮามาส
ปาล์มน้ำมัน (Elaeis guineensis) ถิ่นกำเนิด ทวีปอาฟริกา
ตาลกิ่ง (Hyphanene coriacea) ถิ่นกำเนิด ทวีปอาฟริกา
บูเทีย (Butia capitata) ถิ่นกำเนิด บราซิล อุรุกวัย
ปาล์มเขย่ง (Verschaffeltia splendida) ถิ่นกำเนิด หมู่เกาะ เซเชลส์
ปาล์มน้ำพุ (Carpentaria acuminuata) ถิ่นกำเนิด ตอนเหนือของออสเตเลีย
ปาล์มสามทาง (Dypsis decaryi) ถิ่นกำเนิด มาดากัสการ์

5. "เข้าใจผิดคิดว่าเป็นปาล์ม" ในเมืองไทยมีต้นไม้บางจำพวกที่มีลักษณะภายนอกมองเผินๆ คล้ายต้นปาล์ม หรือมีการตั้งชื่อแบบผิดเพลี้ยน จนบางคนเข้าใจผิดคิดว่าเป็นพืชตระกูลปาล์ม เช่น

ปรง Cycads sp.
ลำเจียก Pandanus sp.
หมากผู้หมากเมีย Cordylines sp.
กล้วยพัด Cravenela sp.
จันผา Dracaena draco
ป่านศรนารายณ์ Agave sp.
หัวโต Beaucarnea sp.

 

 
All right reserved, MillionPlam.com